Patta
English
A Patta is a lease/grant document issued by the government or gram panchayat giving a person the right to occupy and use a specific piece of land — historically for cultivation, sometimes now for housing — without transferring full ownership title the way a sale deed does.
Patta-holders appear in revenue records as occupants/lessees rather than owners, and terms vary — some Pattas are heritable and near-permanent, others are time-bound or revocable. Because a Patta isn't the same as ownership, it needs separate legal reading from a Fard before treating it as proof of title.
हिंदी
पट्टा सरकार या ग्राम पंचायत द्वारा जारी किया गया लीज़/अनुदान दस्तावेज़ है, जो किसी व्यक्ति को किसी विशेष भूमि पर कब्ज़ा करने और उपयोग करने का अधिकार देता है — ऐतिहासिक रूप से खेती के लिए, अब कभी-कभी आवास के लिए भी — पर बिक्री विलेख की तरह पूर्ण स्वामित्व अधिकार हस्तांतरित किए बिना।
पट्टाधारक राजस्व अभिलेखों में मालिक के बजाय काबिज़/पट्टेदार के रूप में दर्ज होते हैं, और शर्तें अलग-अलग होती हैं — कुछ पट्टे वंशानुगत और लगभग स्थायी होते हैं, कुछ समय-सीमित या रद्द किए जा सकने वाले होते हैं। चूँकि पट्टा स्वामित्व के बराबर नहीं है, इसे मालिकाना प्रमाण मानने से पहले फर्द से अलग कानूनी जाँच चाहिए।
ਪੰਜਾਬੀ
ਪੱਟਾ ਸਰਕਾਰ ਜਾਂ ਗ੍ਰਾਮ ਪੰਚਾਇਤ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਲੀਜ਼/ਗ੍ਰਾਂਟ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਹੈ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵਰਤਣ ਦਾ ਹੱਕ ਦਿੰਦਾ ਹੈ — ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖੇਤੀ ਲਈ, ਹੁਣ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਲਈ ਵੀ — ਪਰ ਵਿਕਰੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਵਾਂਗ ਪੂਰਾ ਮਾਲਕੀ ਹੱਕ ਤਬਦੀਲ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ।
ਪੱਟਾਧਾਰਕ ਮਾਲ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਲਕ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕਾਬਜ਼/ਲੀਜ਼ਦਾਰ ਵਜੋਂ ਦਰਜ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸ਼ਰਤਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ — ਕੁਝ ਪੱਟੇ ਵਿਰਾਸਤੀ ਅਤੇ ਲਗਭਗ ਸਥਾਈ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਸਮਾਂ-ਬੱਧ ਜਾਂ ਰੱਦ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਪੱਟਾ ਮਾਲਕੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਸਨੂੰ ਮਾਲਕੀ ਸਬੂਤ ਮੰਨਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਫਰਦ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਜਾਂਚ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।